Luận bàn về mục đích sống

Nhiều người tin rằng mỗi người sinh ra trên đời đều có một sứ mệnh đặc biệt. Và rằng để đạt được thành công và hạnh phúc, chúng ta phải khám phá ra mục đích cuộc đời mình và theo đuổi nó đến cùng.

Mình không đồng tình với quan điểm này.

Mình tin rằng cuộc sống là một chuỗi trải nghiệm mà bạn phải liên tục nhìn nhận lại bản thân để thay đổi mục đích cho phù hợp.

Khi bạn thử làm một điều mới mẻ, bạn nhận được một trải nghiệm mới, rồi sau đó bạn nhìn nhận lại để xem thử đây có phải là điều đáng làm hay không. Nếu nó phù hợp với đam mê thì bạn có thể tiếp tục theo đuổi. Còn không thì bạn chuyển sang làm thứ khác. Quan trọng là bạn luôn luôn nhìn nhận lại bản thân và điều chỉnh sao cho đi đúng hướng, cho tới khi nào đạt được mục tiêu thì thôi.

Không có một cái mục đích cố định nào được đặt ra ngay từ đầu rồi theo đuổi cho tới khi thành công cả.

Lúc Mark Zuckerberg viết dòng code đầu tiên cho Facebook khi còn học ở Harvard thì anh ta không nghĩ rằng mình sẽ tạo ra trang mạng xã hội lớn nhất hành tinh với hàng tỷ người dùng. Anh ta chỉ đơn giản làm cho vui và cũng muốn giúp sinh viên Harvard kết nối với nhau. Mark không bao giờ ngờ được là Facebook lại trở thành hiện tượng của internet và nó lại lây lan nhanh đến như vậy. Nhờ đó mà anh nhận được nhiều nguồn đầu tư khổng lồ. Rồi anh ta tiếp tục mở rộng Facebook ra nhiều quốc gia trên khắp thế giới cho đến khi nó trở thành mạng xã hội khổng lồ như chúng ta thấy ngày nay.

Mark không bắt đầu với mục đích là sẽ gây dựng nên một trong những công ty thành công nhất trong lịch sử. Anh ta chỉ làm điều mình thích, rồi sau đó nhìn nhận lại và điều chỉnh tuỳ theo thị trường, rồi dần dần đi đến thành công.

Một ví dụ khác có thể kể đến như Sheryl Sandberg, giám đốc vận hành của Facebook. Bà phụ trách mảng kinh doanh và vận hành của cả công ty. Bà được tạp chí Fortune bình chọn là người phụ nữ quyền lực nhất trong giới kinh doanh trong năm 2018. Bạn chắc sẽ nghĩ rằng một người thành công như vậy hẳn là đã biết trước mục đích của mình ngay từ đầu, và rằng bà ấy chỉ là theo đuổi một kế hoạch cố định và lâu dài để đạt được thành tựu đó. Thực ra thì con đường đến với thành công của bà ấy không hề bằng phẳng tí nào.

Sheryl bắt đầu sự nghiệp ở ngân hàng World Bank. Bà làm việc trong một dự án về y tế công cộng ở Ấn Độ. Công việc này rất phù hợp với đam mê vì bà là người luôn muốn giúp đỡ những người kém may mắn và cũng muốn chung tay thay đổi thế giới. Sau vài năm ở Ấn Độ, bà quay lại Mỹ để học lên bằng thạc sĩ quản trị kinh doanh (MBA). Rồi bà bước vào thế giới kinh doanh với một công việc ở Mc Kinsey. Sau một năm, bà nhận ra là mình không hợp với môi trường công sở nên bà chuyển sang Washinton để làm quản lý nhân sự cho bộ trưởng ngân khố Mỹ từ năm 1996 đến 2001. Tại đây, bà gặp giám đốc điều hành của Google Eric Schmidt. Bà có nhờ Eric tư vấn xem nên đi đâu tiếp trên con đường sự nghiệp. Eric khuyên bà nên theo đuổi các ngành công nghệ cao với nhiều cơ hội tăng trưởng nhanh.

Không lâu sau đó, Eric mời Sheryl về làm giám đốc mảng vận hành toàn cầu và bán quảng cáo online. Ở Google, bà phát triển đội ngữ từ vài người lên vài ngàn người trải khắp thế giới và phụ trách phát triển các sản phẩm quảng cáo chủ chốt mang về phần lớn doanh thu cho Google như Adword và Adsense. Sáu năm sau, những tưởng như Sheryl đã đạt đến đỉnh cao của sự nghiệp, bà một lần nữa lại thay đổi, chuyển sang làm giám đốc vận hành cho Facebook để theo đuổi những hoạt động xã hội giúp ích cho cộng đồng, điều mà bà luôn ao ước được cống hiến.

Vậy Sheryl có biết mục đích của mình ngay từ đầu hay không?

Không. Càng có nhiều trải nghiệm hơn thì Sheryl càng hiểu bản thân hơn và điều chỉnh mục đích cho phù hợp.

Không ai biết mục đích lâu dài của mình là gì cả. Mỗi ngày mới là một cơ hội mới để làm việc, để cống hiến, để nhìn nhận lại bản thân. Đó mới là điều khiến cho cuộc sống trở nên thú vị.

Từ nhỏ đến lớn, mình luôn bị cuốn hút bởi các trò chơi điện tử. Mình thích mọi thứ về game: từ đồ hoạ đến cốt truyện, âm nhạc và những cuộc phiêu lưu hấp dẫn trong thế giới game. Đôi khi mình còn nghĩ sẽ theo đuổi con đường game thủ chuyên nghiệp. Kiểu đi đấu quốc tế rồi giành các giải thưởng về game. Có một thời gian mình dành hằng giờ để xem lại các trận đấu của những game thủ nổi tiếng để học hỏi, rồi lên mạng chơi game với bạn bè để tập luyện kỹ năng. Hay cái là giờ đây các trò chơi điện tử đã trở thành một môn thể thao thực sự, có game thủ chuyên nghiệp và có hàng triệu khán giả dõi theo mỗi trận đấu. Nó trở nên phổ biến đến nỗi có thể chọn game làm sự nghiệp cũng được. Đó có thể đã là mục đích sống của mình.

Hồi đại học mình không có chút hứng thú học lập trình bởi mình nghĩ là học xong rồi cũng chẳng để làm gì. Thà chơi điện tử còn hay hơn. Rồi một ngày, mình chợt nhận ra rằng học lập trình biết đâu lại là một ý hay. Mình có thể làm ra game cho mọi người chơi và còn kiếm được tiền nữa. Đây đúng là một khám phá quan trọng. Rồi mình bắt đầu lao vào học lập trình như điên dại. Mình học ngày học đêm để làm ra cái game đầu tiên, đó là game bắn gạch, cái này cũng là để nộp bài tập trên trường luôn. Mặc dù đây chỉ là một game đơn giản nhưng mình cảm thấy rất vui trong suốt mấy tuần liền lập trình và tự hào khi đưa nó cho bạn bè chơi thử. Đó là khoảng thời gian hạnh phúc của mình. Có thể đây chính là mục đích sống của mình chăng? Làm game?

Tuy nhiên, sau vài lần làm game thất bại thì mình đâm ra chán nản. Xong mình chuyển sang học lập trình ứng dụng di động. Cũng may là mình lại đam mê một lần nữa. Mình cảm thấy thích thú khi lập trình nên những ứng dụng giúp ích cho mọi người trong cuộc sống hằng ngày, ví dụ như: ứng dụng tìm đường xe buýt ở Sài Gòn, ứng dụng chat chit (Zalo), ứng dụng đọc truyện tranh, v.v. Hay cái nữa là giờ ai cũng có điện thoại trên tay, mình có thể tận dụng nó để tạo nên những thứ hữu ích. Đây có thể là mục đích sống của mình.

Sau vài năm làm việc thì mình lần đầu tiên trong đời nhận được cơ hội quản lý một đội ngũ kỹ sư ở một công ty đa quốc gia. Không phải là do mình giỏi hay gì, chỉ là do quản lý hiện tại nghỉ việc nên mình tình cờ được chọn lên thay. Mình chưa từng quản lý một team bao giờ, nhưng mình nghĩ chắc cũng sẽ thú vị để học. Cái gì cũng có thể học được mà, học cách lãnh đạo cũng vậy. Mình bắt đầu đọc rất nhiều sách/blog về lãnh đạo và cách quản lý. Càng đào sâu hơn thì mình càng cảm thấy thích thú. Rồi mình áp dụng các nguyên tắc lãnh đạo vào team của mình, một số phương pháp mang lại hiệu quả rất tốt. Mình cảm thấy team phát triển từng ngày, mọi người làm việc năng suất hơn và luôn khát khao thử thách bản thân. Một lần nữa, mình lại chợt nghĩ: “Đây có phải là mục đích sống của mình không?”

Mình không bắt đầu với ý nghĩ là sẽ dẫn dắt một đội ngũ kỹ sư. Mình không bắt đầu với việc viết ứng dụng di động. Mình chỉ bắt đầu là một thanh niên thích chơi game và có ước mơ trở thành game thủ chuyên nghiệp. Cuộc đời thay đổi. Mình thay đổi. Mọi thứ rồi sẽ thay đổi.

Giờ nhìn lại, mình thấy khoảng thời gian qua rất vui, được chơi game, được làm game, được viết ứng dụng, được quản lý một team. Những trải nghiệm này đã dạy cho mình nhiều bài học quý báu. Một trong những bài học quan trọng nhất đó là phải luôn luôn nhìn nhận lại bản thân và thay đổi để thích nghi nếu cần thiết. Không có gì là bất di bất dịch cả. Thứ duy nhất bất di bất dịch đó chính là sự thay đổi.

Tóm lại thì mình tin là không có một cái mục đích cố định nào chờ chúng ta khám phá cả. Tất cả những trải nghiệm trong cuộc sống đều đáng trân trọng và học hỏi. Tuy nhiên, chúng ta nên chủ động lựa chọn những trải nghiệm nào mang lại cho ta nhiều niềm vui nhất để tập trung vào nó. Không ai biết câu trả lời cả. Chỉ có bạn mới biết thôi. Nếu bạn liên tục hỏi bản thân những câu hỏi hữu ích thì bạn cuối cùng cũng sẽ tìm được con đường đến thành công cho riêng mình.

Các bài liên quan

Mình học được gì sau 7 ngày viết blog

Thử thách: Đăng một bài blog mỗi ngày